sexta-feira, 20 de janeiro de 2012

Partidu 5 Iha AMP Hasoru Problema Barak “Maiu, Governu Intrega Relatoriu Ba PR Foun”


.

Jornal Timor Post - Sesta, 20 Janeiru 2012

Primeiru Ministru (PM), Xanana Gusmao, informa katak, governu Aliansa Maioria Parlamentar (AMP) sei intrega relatoriu tinan lima nian ba PR foun ne’ebe sei eleitu iha eleisaun Prezidensial iha loron 17 Marsu tinan 2012 ne’e.

PM xanana dehan, Governu AMP ne’ebe nia rasik lidera durante tinan lima nia laran sei prepara relatoriu hodi intrega ba prezidente Republika hafoin eleisaun Prezidensial loron 17 Marsu mai ne’e.

“Governu ida ne’e, iha loron 18 fulan Maiu tinan ne’e, entrega Relatoriu ba Prezidenti Republika, atu Prezidenti ne’e nafatin ka iha seluk, entrega ba nia par abele intrega fila fali ba iha governu foun ne’ebe mak sei mai,” dehan PM xanana Gusmao hafoin halo inkontru ho diretores husi Ministeriu Saude, iha salaun konferensia Ministeriu Infra-estrutura, Caicoli, Dili.

Xefe Governu ne’e mos informa tan katak, iha loron 21 fulan maiu tinan 2012 ne’e iha Governu foun ne’ebe mak governu jestaun, nune’e mos relatoriu hirak ne’ebe governu AMP entrega ne’e atu sai dokumentu ida ba governu foun hodi hala’o programa. Tuir ema barak iha Timor-Leste nian hanoin, CNRT mak sei kaer nafatin governo tanba iha kans makaas atu manaan eleisaun geral mai.

Xefe Governu Xanana Gusmao mos rekoinese katak, durante tinan 4 nia laran, Governasaun Aliansa Maioria Parlamentar (AMP) ne’ebe harii husi Partidu 5, ne’ebe hetan fira hosi Presidente Republika atu kaer ukun, hasoru problema barak durante tinan 4 nia laran.

Grigorio Saldanha: Hau hili antes ona Sr. Taur, Hau labele hakiduk Fali

Dili – Eis Koordenador Partidu Fretilin Distritu Dili Sr. Grigorio Saldanha wanhira lori lista apoiantes Taur Matan Ruak nian ba Tribunal Rekursu hateten katak “Hau hili antes ona Sr. Taur, hau labele hakiduk fali. Nia haktuir liu tan katak, hau momentu ne’e dehan ona ba kamarada Lu’olo, diak liu apoio deit ona maun Taur tamba sira ema rezistensia hotu labele hasoru malu iha leten, mais desizaun partidu nian hau respeita. Agora hau opta ona apoio Sr. Taur hau labele hakiduk fali ba kotuk.

Sr. Grigorio Saldanha Nudar Eis koordenador Partidu Fretilin Distritu Dili nian, nebe ses an depois de kongresu Partidu Fretilin nian datoluk iha Setembru tinan kotuk. Sr. Grgorio iha nia statementu ikus molok husik kargu Koordenador Partidu hateten katak, nia ses an tamba sente laiha kolaborasaun serbisu entre Nivel nasional no Distrital, at liu tan hadau malu serbisu para hatudu oin ba Sekretariu Geral hodi hetan pozisaun ba Governasaun tuir mai nian. Hahalok sira ne’e mak ikus mai resulta Grigorio Saldanha tenke husik Strutura Fretilin hodi sai militantes bai-bain.

Entertantu tuir informasaun nebe kolekta iha CCF Comoro hateten katak, Iha altura ida wainhira kompete ba Koordenador Distritu Dili entre Grigorio Saldanha no Arsenio Bano, Mari Alkatiri prefere Arsenio Bano atu sai Koordenador Distritu Dili, maibe tamba delegadu hili mak Grigorio entaun Mari komesa tensaun sae no komesa la inklui ona Grigorio iha konsolidasaun sira iha Distritu Dili nian. Konsolidadasaun hotu iha Dili organiza husi Arsenio laos Grigorio, so dala ida iha Atauro mak Lu’olo Telefone direitamente ba Grigorio hodi husu ba nia atu organiza iha Atauro.

Hahalok tristeza ikus nebe halo ba Grigorio mak fo kartaun observador atu tuir kongresu laos Delegadu tamba ne’e Grigorio lahetan oportunidade atu koalia no hato’o nia ideia durante loron dahuluk kongresu nian. Wanhira delegadu husi Distiritu Dili hato’o pretestu ba Meza, ho arogante Mari bolu deit Grigorio liu husi ekran TVTL hodi hateten nune’e “kamarada Grigorio Saldanha keta iha uma karik, favor ida hakat mai fatin kongresu Centru Convensaun Dili”. Hahalok ida ne’e hatudu oinsa mak Sekretariu Geral Partidu Fretilin trata Grigorio Saldanha ho kargu hanesan Koordenador Komite 12 de Novembro no Sobrevivente, Eis Membro Parlamentu Nasional no Koordenador Partidu Fretilin Distritu Dili.

Hahalok sira ne’e mak ikus mai resulta Grigoria Ses an husi Strutura Fretilin Distritu Dili nian hodi sai deit militantes baibain, tamba ne’e mak ho livremente apoio ba kandidatus presidente independente Taur Matan Ruak, no mos apoio ba Partidu nebe iha relasaun emosional ho nia pasadu. (JC)

Antonio Cardoso: Votus ba Fretilin iha tinan ne’e lahanesan ona uluk

Dili – Sr. Antonio Cardoso eis membro CCF Partidu Fretilin no aktual deputadu Parlamentu Nasional Partidu Fretilin nian afirma katak “iha eleisaun periode rua liu ba ho responsabilidade hanesan membro CCF bainhira vota iha eleisaun lori ema atus ba atus no rihun ba rihun hodi vota ba Fretilin, maibe agora hanesan militantes baibain nia sei lori votu ida hodi ba vota partidu Fretilin iha eleisaun Parlamentar 2012”. Antonio Cardoso haktuir lia hirak ne’e ba TP edisaun Tersa, 17 Janeiru 2012 iha Tribunal Rekursu wanhira lori lista apoiantes kandidatu Presidente Taur Matan Ruak nian ba registu iha Tribunal Rekursu.

Eis Membro CCF ho periode tinan 10 ne’e haktuir liu tan katak “Buat ida membro Comite Central da Fretilin no mos militantes baibain buat ida lahanesan”, afirma nia. Tamba ne’e ho livremente fo apoi ba kandidatu Taur Matan Ruak ba Presidente da Republika duke Apoio Lu-Olo. Hanesan ekipa susesu ba Taur Matan Ruak, nia konfesa katak, sei halo esforsu ho meius hotu-hotu atu oinsa konvense povo ho programa nebe kandidatu prepara.

Hahalok lideransa actual CCF nian nebe lidera husi Presidente Partidu Francisco Guterres Lu-Olo no Sekretariu Geral Mari Alkatiri la konsege akumula membro no militantes, tamba sentiment arogante lori militantes rihun ba rihun obrigadu tenke sai husi knua Fretilin hodi buka mahon ruma nebe bele fo mahon ba sira.

Hahalok arogante laos foin mak akontese, maibe desde hahu iha 1998 iha kongresu ida iha Sydney tama to’o Timor Leste husi 2002 to’o ohin loron. Fretilin oan sira nebe terus no mate, se hirus matan ba funu hodi naran Fretilin iha tempu hasoru invasaun obrigadu tenke husik partidu tamba sente laiha dignidade iha CCF, tamba ne’e sira barak nebe sai tenke buka mahon seluk hodi afirma sira nia pozisaun politika nudar kontribuisaun ida iha era ukun rasik an.

Nudar resultadu husi Lideransa LU-MAR nian, mosu grupu oin-oin hanesan, Mosu Partidu UNDERTIM nebe dirigi husi Eis CCF, Sr, Cornelio Gama L-7 no Reiskadalak, Mosu Grupu Renovador to’o Mudansa nebe ohin loron resulta Partidu Frente Mudansa, Grupu seluk ida mak hamutuk ho maun Xanana funda partidu CNRT, no ida seluk nebe resulta husi kongresu datoluk nian mak hanesan Sr. Antonio Cardoso (Klandestina no Aktual membro Depotadu Fretilin), Sr. Grigorio Saldanha (Koordenador Komite 12 de Novembro & Sobrevivente), Sr. Martinho (eis Chefe Suco Bidau & Prisioneiru Politiko) no sira seluk tan, obrigadu tenke sai ho sentimentu tristeza husik knua Fretilin ba hamutuk ho knua seluk hodi kontinua afirma sira nia pozisaun politika. (AC)

Sekretariu Jeral CNRT: Kandidatu Prezidente Republika Hotu Potensial

Dili. Jornal Nacional Diário (JND). Partidu Congresu Nasional Rekonstrusaun Timorense (CNRT) ne’ebe lidera husi Kay Rala Xanana Gusmao, atual Primeiru-Ministru konsidera kandidatu Presidente Republika ne’ebe agora iha mesak potensial.

Kestaun ne’e haktuir husi Sekretariu Jeral Partidu CNRT, Dionisio Babo ba Jornalista sira, Quarta-Feira (17/01), relasiona ho informasaun balun ne’ebe sai husi ekipa sucesu kandidatu Taur Matan Ruak (TMR) nian balun dehan, CNRT apoio TMR.

“Iha konferensia nasional partidu CNRT iha dia 7-8 Janeiru foin lalais ne’e, hateten katak, pozisaun formal partidu nian maka, la temi sai kandidatu nia naran, maibe atu hili kandidatu ne’ebe deside tiha ona iha konferensia”, koalia Dioniso Babo.

Kriteriu hanesan ema ne’e tenki iha integridade, ema ida ke’e moris terus ho povu iha situasaun difisil, ema ne’ebe maka bele representa rai ne’e ba liur, ema ne’ebe maka respeita konstituisaun, ema ne’ebe maka bele servisu hamutuk ho partidu CNRT no ninia lideransa, e ema ida ne’ebe maka fó nia hanoin hodi moris ho povu ida ne’e, ida ne’e maka kriterius ne’ebe iha, ne’ebe militantes sira sei livre atu hili nia kandidatu Prezidente bazeia ba kriterias ne’ebe iha.

“Militante sira iha direitu tomak atu interpreta hodi hateten se maka sira hakarak vota, tuir sira prense kriterias ne’ebe iha, e militantes CNRT sei vota livre hanesan sidadaun ida, tanba CNRT la iha naran kandidatu ba Presidente Republika, e CNRT hakarak Presidente ida sai mahon ba ema hotu”, katak Dionisio Babo.

CNRT mos hakarak Presidente Republika ida atu garante unidade nasional, estabilidade nasional no iha rekonsiliasaun, e oinsa maka prepara planu atu hadia povu hotu ninia moris.

“Ita agora dadaun ne’e iha figura potensiais ne’ebe maka sai kandidatu ba Presidente Republika e sira ne’e maioria mai husi Veteranus hotu, tamba agora ne’e ema hotu sei fo valores ás tebe-tebes ba veteranus sira, ema sira ne’e ita la kestiona sira nia partisipasaun iha luta, hanesan Taur, La Sama, Horta, Lugo, Rogerio Lobato, Abilio de Araujo no seluk tan e sira mesak potensial atu lidera nasaun ne’e”, haktuir Dionisio Babo.

Dionisio Babo koalia, lider potensial foun atu lidera nasaun Timor-Leste maka hanesan La Sama no Taur hanesan segunda jerasaun nian. Tanba ne’e, CNRT fo liberdade ba nia militantes atu fihir Presidente republika hodi sai mahon ba ema hotu, ne’eduni militantes ida-idak, iha liberdade atu hili lider ba Nasaun ida ne’e. (das)

Fonte: Jornal Nacional Diário (JND), edisaun Quinta-feira (18/01/2012), Ppaj. 5)!

quinta-feira, 19 de janeiro de 2012

Timor-Leste: CNRT NÃO QUER COLIGAÇÃO


Jornal Digital

Díli – O Presidente da República, José Ramos-Horta, disse que o Primeiro-ministro, Xanana Gusmão, não quer uma aliança para formar Governo, depois das Eleições Parlamentares de 2012.

De acordo com José Ramos-Horta, Xanana Gusmão terá dito que uma aliança poderá criar vários problemas no Governo.

«O Primeiro-ministro disse que não quer uma coligação», referiu o Presidente da República, acrescentando que Xanana Gusmão afirmou que houve muitos progressos desde que a aliança foi formada, em 2007, mas também surgiram muitos problemas.

Se um partido quiser governar sozinho terá que ganhar a maioria absoluta nas eleições, disse José Ramos-Horta.

Samuel Mendonça, deputado e secretário-geral do Partido Democrático (PD) disse que o seu partido gostaria de formar uma coligação depois das Eleições mas sujeita a critérios que os outros partidos deverão reunir.

O PD não quer que antigos membros que tenham deixado outros partidos tenham assento no Parlamento, referiu o responsável do PD.

O secretário-geral do CNRT, Duarte Nunes, disse que as declarações de Samuel Mendonça também afectam o seu partido, uma vez que, muitos antigos membros do PD pertencem agora ao CNRT.
Duarte Nunes disse ainda que o seu partido nunca iria «curvar-se» perante outras formações políticas.

O responsável é de opinião que, se ouros partidos pretenderem formar Governo com o CNRT, terão que aceitar o Plano Estratégico de Desenvolvimento Nacional como prioridade para o país.

«O CNRT não se vai sujeitar a critérios de outros partidos. Nós temos os nossos», disse Duarte Nunes.

(c) PNN Portuguese News Network

CNRT defini de’it kritériu prezidente foun, Seidauk Temi Naran


20 de Janeiro de 2012, 09:07
 
Horseik, sekretáriu jerál husi partidu Conselho Nacional de Reconstrução de Timor (CNRT, atuál governu), Dionísio Babo haktuir katak, sira sei hatudu ba sira ninia militante kona-ba kritériu hodi hili prezidente ba tinan 2012 nian ne’ebé sira sei la temin ema ne’e nia naran.

Tuir sekretáriu husi partidu CNRT katak, iha konferénsia nasionál ne’ebé hala’o iha inisiu fulan Janeiru liu ba sira desidi ona katak, kandidatu ida ne’ebé atu sai nu’udar prezidente Timor-Leste nian, tenke ser ema ida ne’ebé independente, nia tenki iha kbi’it kona-ba jestaun polítika nó nia mós tenki modera instituisaun demokrátika hothotu ne’ebé halo parte ba Estadu.

“Iha konferénsia nasionál ne’ebé ami ninia partidu hala’o iha loron 7 nó 8 fulan Janeiru liu ba, ami desidi ona katak CNRT sei la fó apoiu ba kandidatu ne’ebé mai husi partidu seluk, maibé sei fó apoiu ba kandidatu independente”, tenik Dionísio Babo ba ajénsia Lusa.

Kandidatu ne’ebé hili husi ami ninia partidu ne’e tenki iha mós “kbi’it atu reprezenta nasaun Timór ne’e ba mundu, tenki iha sentidu nasionalizmu ho patriotizmu nó kandidatu refere tenki komprende kona-ba papel governu nó opozisaun nian”, hatutan tan Babo.

“Buat hirak ne’e mak sai nu’udar kritériu ne’ebé ami desidi durante hala’o konferénsia nasionál iha tempu ne’ebá nó ho kritériu hirak ne’e mak ami sei orienta militante husi ami ninia partidu hodi hili sira ninia kandidatu”, esplika Dionísio Babo.

Tuir sekretáriu jerál husi partidu CNRT ne’e katak, oras ne’e daudaun sira ninia partidu sei la fó sai naran husi kandidatu ruma.

“Karik sei hala’o tan segunda volta, mak partidu CNRT sei tetu hikas fali kona-ba pozisaun refere nó sei haree atu hili opsaun ida ne’ebé di’ak liu ba Estadu nó ba mós povu”, hatutan tan Babo.

Bainhira ajénsia Lusa husu hodi haktuir katak militante husi partidu CNRT barak fó sai katak partidu CNRT sei fó apoiu ba jenerál Taur Matan Ruak, nó Dionísio Babo hatan fali, nia komprende.

“Membru hothotu ne’ebé halo parte iha estrutura nivel baze husi partidu CNRT nian mesak ema husi tempu rezisténsia armada nó klandestina nian de’it, tanba ne’e mak sira iha ligasaun íntima nó emosionál ba figura balun ne’ebé mós kandidata-aan atu hodi sai hanesan prezidente repúblika ba tinan oin mai”, haktuir Dinísio Babo.

Tuir Dionísio Babo “CNRT respeita ba pozisaun husi estrutura baze hirak ne’e, maibé tuir pozisaun formál husi partidu refere seidauk fó sai kandidatu ruma nia naran, ba eleisaun husi primeira volta”.

Iha loron 17 fulan Marsu, Timor-Leste sei hala’o eleisaun prezidensiál.

Ema hirak ne’ebé fó sai ona sira ninia kandidatura ba eleisaun prezidensiál nian mak hanesan, Taur Matan Ruak, nu’udar eis-xefe Forsa Armada, prezidente parlamentu, Fernando Lasama de Araújo ne’ebé hetan apoiu husi Partidu Demokrátiku (PD) nó Manuel Tilman, nu’udar deputadu ne’ebé hetan apoiu husi partidu KOTA (União dos Filhos Heróicos da Montanha).

Atuál prezidente, José Ramos Horta seidauk fó sai ba públiku, karik Nia sei kandidata hikas fali ninia-aan hanesan prezidente repúblika ba tinan oin mai ká la’e.

Lusa/Fim

CNRT só definiu critérios para escolha do próximo Presidente do país, sem indicar nomes

Díli, 19 jan (Lusa) - O secretário-geral do Conselho Nacional de Reconstrução de Timor (CNRT, no poder), Dionísio Babo, disse hoje que o partido apenas indicou aos militantes critérios para a escolha do próximo Presidente do país e que não vai indicar nomes.

Segundo o secretário-geral da CNRT, na conferência nacional, realizada no início de janeiro, foram apenas decididos os critérios que o candidato a Presidente de Timor-Leste deve ter e que passam por ser uma pessoa independente, com capacidade de gestão política e para moderar as instituições democrática do Estado.

"Segundo a decisão da conferência nacional que teve lugar nos dias 7 e 8 de janeiro, o CNRT não vai apoiar nenhum candidato que venha de outro partido político, mas sim apoiar candidatos que se apresentem como candidatos independentes", afirmou à agência Lusa Dionísio Babo.

O candidato deve também de ter "capacidade para representar Timor no mundo, sentido de nacionalismo e patriotismo e compreender qual o papel do governo e da oposição", disse.

"Estes são os critérios que a conferência nacional do partido decidiu e que vai guiar os militantes do partido para fazer a sua escolha", referiu Dionísio Babo.

Segundo o secretário-geral do CNRT, o partido não vai, neste momento, mencionar qualquer nome.

"Caso haja segunda volta o partido irá reconsiderar essa posição e ver qual será a melhor opção para o bem do Estado e do povo", acrescentou.

Questionado pela agência Lusa sobre o fato de vários militantes do CNRT estarem a anunciar o apoio do partido à candidatura do general Taur Matan Ruak, Dionísio Babo disse que compreende.

"A maioria dos membros que formam a estrutura do partido a nível das bases são pessoas que fizeram parte da resistência armada e da clandestina e por isso têm uma ligação íntima e emocional com certas figuras que hoje têm uma candidatura à presidência da República", afirmou.

Segundo Dionísio Babo, o "CNRT respeita a posição dessas estruturas de base, mas a posição formal do partido é não mencionar nenhum nome de candidatos na primeira volta".

As eleições presidenciais de Timor-Leste realizam-se a 17 março.

Anunciaram já publicamente a sua candidatura às presidenciais Taur Matan Ruak, ex-chefe das Forças Armadas, o presidente do parlamento Fernando La Sama de Araújo, apoiado pelo Partido Democrático (PD), e Manuel Tilman, deputado, apoiado pelo partido KOTA (União dos Filhos Heróicos da Montanha).

O atual Presidente, José Ramos-Horta, ainda não disse se vai recandidatar-se ao cargo.

MSE.

Lusa/Fim