domingo, 19 de junho de 2011

Babo: Partidu CNRT sei dauk hanoin atu hari Radio

Dili-Relasiona ho rumoris ne’ebé espalla iha públiku katak Partidu Kongresu Nasional Rekonstrusaun Timor Leste (CNRT) atu hari Radio Partidu nian,rumoris ne’ebé espalla iha públiku ne’e la los tamba ita nia konstituisaun RDTL la fó dalan ba Partidu Politiku sira atu hari radio mesak tamba média ne’e  tenki independente.


Tuir Sekretáriu Jeral Partidu Kongresu Nasional Rekonstrusaun Timor Leste (CNRT) Dionísio Babo hateten katak partidu CNRT foin maka hanoin atu hari Radio maibe sei estuda didiak ita nia konstituisaun Repúblika Demokratika Timor Leste (RDTL) ho lei sira konaba ARKOM no publicidade ka media nian. Tanba ita nia konstituisaun la fó dalan ba Partidu Politiku sira atu hari média  hanesan Radio tamba média hanesan orgaun ne’ebé independente.

“Partidu CNRT sei estuda didiak ita nia konstituisaun RDTL tamba ita nian konstitusaun la fó dalan ba Partidu Politiku sira atu hari média tamba média hanesan orgaun ne’ebé independente ne’eduni partidu politiku labele hari fali média hodi fó informasaun ne’ebé la independente no la iha transparensia”dehan Babo iha Sekretariadu Nasional Partidu CNRT Bairo Dos Grilhos Dili Sábadu (18/06/11).


Nia mos informa tan katak agora dadaun ami partidu CNRTsei estuda hela ita nia konstituisaun RDTL se bainhira maka konstitusaun fó dalan ba partidu Politiku sira atu hari nia média rasik entaun ami mos iha posibilidade atu bele hari.

“Ita hotu hatene katak média maka orgaun ida ne’ebé independente tebes iha mundu tomak ne’eduni partidu politiku sira atu hari média tenke fó informasaun ne’ebé indenpendente ba publiku la’os atu uza média hodi propaganda fali no uza média hodi buka poder” dehan Sekjen.

Partidu Fretilin la fiar an ona

AILEBA: Partidu Fretilin, lidera husi Lu´olo/Mari Alkatiri, la fiar an ona. Hatudu liu husi diskursus politika, manifestasaun kontra Lei , militante partidu Fretilin hahu tama ba partidu seluk no kada vez mobilizasaun masa menus ba bebeik.

Diskursu politika representa husi lideransa,destakada ba Mari Alkatiri, hatudu katak inseguru no la fiar an ona. Inseguru bele pesoal no mos bele kolektiva. Hatudu momos katak eleisaun iha 2012 laos facil ona. Iha tinan 2007, iha marjen ba manan hodi ukun maibe agora liu ona tinan hat iha oposisaun laos ona facil ba Mari Alkatiri ho ninia companhia limitada hodi prepara simu rezultadu eleisaun.

Manifestasaun kontra Lei, seidauk to´o biban maibe halo ona manifestasaun iha dalan, ho motor no kareta. Provoka ordem publika. Tuir lolos CNE nudar orgaun ne´ebe maka supervisiona ba partidus politika sira tenki bandu no halo sansaun. Parece que asaun husi partidu balun, halai ho motor no provoka kaus ba ordem publika.

Militante tama ba partidu seluk, hare asiste iha TVTL segunda-segunda, konsolidasaun Partidus Politikus sira. Fretilin reklama katak lori militantes husi partidus seluk ba tamba ba sira nia partidus. maibe partidus seluk mos reklama katak militantes Fretilin mos tama ba sira nia partidu.

Mobilizasaun menus ba bebeik, mobilizasaun oras ne´e dadaun laos facil ba partidu Fretilin depois iha ona oposisaun no la muda iha postura diskursu la atrai ona ba eleitoradus sira. Mobilizasaun hahu menus ba bebeik husi loron ba loron. Sei demonstra liu tan iha eleisaun iha tinan 2012.

Tanba ne´e maka iha motiva ba preokupasaun ba lideransa partidu Fretilin katak la fiar an ona!

quinta-feira, 16 de junho de 2011

Xanana Konta Istória Rezisténsia ba Membru KP CNRT

 

 Behau-Ita hotu hatene katak Maun bo’ot Xanana mak sai hanesan Komadante Supremu iha tempu Rezisténsia hafoin baze apoiu rahun Xanana mak reorganiza fali funu hahú husi Jako to’o Oecusse no husi parte Norte to’o Sul hodi moviliza fali funu hodi hasoru invazaun Indonésia maske iha tempu ne’ebé difisil maibe Kay Xanana Gusmão kontinua esforsu an hodi luta nafatin no defende rai ida ne’e.

Maske iha tempu ikus ne’e ema barak mak ko’alia katak Xanana mak sai hanesan obstákulu bo’ot ba Demokrasia iha Timor Leste no Xanana mak obstákulu ba Dezenvolvimentu iha rai ida ne’e maibe realidade hare ba iha tempu pasadu Xanana mak sai hanesan heroi ba Libertasaun rai ida ne’e maske iha tempu ne’ebá difisil tebes maibe Xanana rasik esforsu an hodi luta nafatin hasoru inimigu sira. 

Tuir Komadante Supremu hanesan mós Prezidente Partidu Kongresu Nasional Rekonturusaun (CNRT), aktual Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hateten katak Golpe Revolusaun mosu ami hahú organiza funu iha Soibada iha fulan Abril no kontinua iha Fatuberliu hodi hasoru malu ho forsa Armada sira hodi haruka José Ramos Horta, Mari Alkatiri, Rogério Tiago Lobato hodi haruka ba rai liur hodi halo diplomasia iha rai liur.

“Ami hahú organiza funu iha tempu ne’ebé difisil tebes maibe ami kontinua organiza enkontru ida hodi haruka Mari Alkatiri,José Ramos Horta, Rogério Lobato hodi haruka sira ba rai liur atu halo diplomasia iha rai liur ne’ebá”dehan Xanana hafoin konta istória ba Membru Klibur Profesional (KP) iha Behau, Sábadu (11/06)
Nia mos informa tan katak iha tempu ne’ebá ami komesa hahú hamosu funu idolozia atu oinsa bele simu tulun husi rai liur maibe iha tempu ne’ebá ami atu simu tulun tenke husi Nasaun China deit maibe husi nasaun seluk labele tamba ne’e inimigu hotu.

“Iha tempu ne’eba difisil tebes hanesan material funu nia ne’e duni ami hamosu ideolozia ida ne’e atu husu tulun ba nasaun seluk maibe atu simu ajuda tenke mai husi China deit husi nasaun seluk labele  tamba sira seluk inimigu hotu”dehan nia. Supremu komandante ne’e mos informa tan katak iha tempu ne’ebá komesa kaer Fransisco Xavier,Diogo Moniz,Mário Bonifácio hodi kastigu sira , la’os sira traidor maibe sira la tuir ona idolozia politiku ona hodi hamosu tan lia fuan traidor iha tempu ne’ebá.

Iha parte seluk, hanesan Prezidente Klibur Profesional (KP) Bendito Freitas hateten katak ita hanesan jerasaun foun presiza atu hatene istória ne’ebé ita nia Maun bo’ot Kay Rala Xanana halo durante tempu rezisténsia atu oinsa ita mos bele iha koñesementu diak liu tan konaba lala’ok saida mak durante tempu rezisténsia ita nia Maun bo’ot halo. “Ita hanesan jerasaun foun ita presiza hatene istória husi ita nia maun bo’ot no saida mak nia halo durante iha tempu rezisténsia nia laran atu nune’e ita jerasaun foun mos bele banati tuir”dehan Bendito hafoin halo retiru atividade KP nia iha Behau Sábadu (11/06).

Iha fatin hanesan Membru Klibur Profesional (KP) Faustino Reci-Bere hateten katak loron ida ohin hanesan loron espesial ba hau tamba iha loron ohin hau bele rona no hatene istória saida mak ita nia Prezidente Partidu halo iha tempu Rezisténsia nia laran.

“Ita nudar jerasaun foun tenke hatene Istória sira ne’e tamba ne’e inportante ba ita hotu ne’ebé hanesan jerasaun foun atu nune’e mos bele koñese diak liu tan saida mak ita nia prezidente halo durante tempu rezisténsia nia laran”dehan Faustino hafoin partisipa iha enkontru ne’e.

Iha retiru atividade Klibur Profesional (KP) ne’e partisipasaun másima husi Membru KP,Membru Govenru,Membru Parlamentu Nasionla,Militante sira no Simpatizante sira hotu husi Partidu CNRT maske iha tempu ne’ebá situasaun no kondisaun la sufsiente maibe Militante sira hotu partisipa hodi rona esplikasaun husi Prezidente Partidu Kay Rala Xanana Gusmão .

CNRT: Xanana fanun ministru sira atu hadia diak liu instituisaun governu nian.


 
Dili – Vise Presidente Parlamentu Nasional Vicente Guterres hateten katak sr. Primeiru Ministru atu fanun   ministru sira hadok a’an husi korupsaun tamba agora dadaun ne’e isu barak maka konaba  korupsaun iha instituisaun estadu nia laran.

“Ida hanesan atu fanun ministru sira atu hadok a’an husi korupsaun no fó atensaun hadia diak liu tan instituisaun estadu nian tamba agora dadaun ne’e voatus barak maka konaba korupsaun iha instituisaun estadu nian” Dehan Vise Prezidente  ba jornalista sira iha Parlamentu Nasional Tersa-Feira(14/06/11) Relasiona ho foin dadaukne’e  Primeiru Ministru Xanana Gusmão hateten katak ministru sira matan naklosu ba osan deit maibe servisu la lao instituisaun estadu nian.

Iha parte seluk Deputada husi bankada Partidu Unidade Nasional (PUN) Fernanda Borges hateten katak sr. Primeiru Ministru tenke halao investigasaun ba membru Governu sira ne’ebé maka indika korupsaun.
“Hau husu ba  Sr. Primeiru Ministru se los duni ministru sira ne’e matan naklosu ba osan deit entaun PM rasik maka tenke foti medidas hasoru ema sira ne’bé refere no hato’o provas ba iha Komisaun Anti Korupsaun(KAK).

Hodi nune ministru sira ne’ebé halao sira nia knar la tuir lei Funsaun Públika nian sira bele ba hatan iha Tribunal se lae ita halimar demais osan povu nia osan  hadi halao ba intese privadu deit” Nia dehan ba jornalista sira iha uma fukun Parlamentu Nasional Tersa-Feira(14/06).

Deputed ne’e mos hatutan liu tan PM labele koalia deit maibe tenke foti medidas hasoru ema sira hanesan ne’e hodi nune sira bele simu responsabilidade ka sanksaun ruma.

Lei Orgânica do Banco Central Promulga Ona: Parabens ba AMP

.

Díli, 15 jun (Lusa) -- O Presidente de Timor-Leste, José Ramos-Horta, promulgou a Lei Orgânica do Banco Central de Timor-Leste (BCTL), anunciou hoje a Presidência da República.

O respetivo Decreto do Parlamento Nacional foi promulgado terça-feira e revoga o Regulamento da Administração Transitória das Nações Unidas em Timor-Leste (UNTAET), que criou a Autoridade Bancária e de Pagamentos (BPA).

O Banco Central tem por função assegurar a política monetária, com o objetivo de manter a estabilidade dos preços necessária ao crescimento e ao desenvolvimento económico, sendo dotado de poderes para regular e controlar a moeda (Timor-Leste ainda não tem moeda própria, adotando o dólar americano) e os mercados financeiros, bem como licenciar e supervisionar as instituições financeiras estabelecidas no país.

Subsidiariamente, deve assegurar a estabilidade do sistema financeiro e participar na definição das políticas económicas.

A Lei Orgânica do Banco Central define as funções do Banco e a sua relação com o Parlamento Nacional e com o Governo, salvaguardando a sua independência institucional, de acordo com o texto difundido pela Presidência.

A Autoridade Bancária e de Pagamentos (BPA) já desempenhava as funções de autoridade monetária, sendo prevista na Constituição a sua substituição pelo Banco Central de Timor-Leste, que agora se vai concretizar.

Havia sido criada a 31 de novembro de 2001 pelo regulamento 2001/30 da UNTAET, sucedendo ao Departamento Central de Pagamentos (DCP), igualmente criado pela Administração Transitória das Nações Unidas para Timor-Leste, que administrou o país de outubro de 1999 a maio de 2002.

MSO.

Lusa/Fim

quarta-feira, 15 de junho de 2011

Media Parpol la edukativu: Deputado CNRT kestiona ba Radio Maubere FM 99.9

Dili. Presidente Komisaun B Parlamento Nasional (PN), trata ba asuntu Defesa, Seguransa no Relasoens Externa, Duarte Nunez oberva katak, existensia media Partido Politiku nian iha Nasaun ne’e la edukativu, tanba informasaun ne’ebe sira publika temi Governu AMP de faktu no laiha balansu pozitivu mak barak.

“Quando mosu tan Média sira ne’ebe husi Partidu Politiku (Parpol) ita hare ida ne’e ita muda tiha situasaun iha komunidade nia let, ita buka soran militante sira. Tanba media maka agora funu hela. Hau preokupa ho situasaun ne’e”, dehan Duarte Nunez iha plenariu segunda-feira (13/06/2011). Tenik tan Duarte Nunez, wainhira rona media Parpol la edukativu . Nia dehan tan, papel Média nian maka divulga no fahe informasaun publiku ho kredivel no balansu, la bele hare deit husi parte ida e ofende fali parte seluk.

“Ida ne’e maka akontese, ita komesa prepara ona ita nia militante sira eventu ne’ebe mai ne’e ho ladiak”, afirma Duarte Nunez.

Tuir nia PN quase la iha nia funsaun, maibe Média sira maka ataka malu ho liafuan kroat. Nia dehan povu sira hahu haluha ona, wainhira deputadu sira hakilar malu, povu iha karaik la baku malu, agora ho Média ne’e mosu, hahu hamosu fali hanoin ida ladiak iha militantes sira , ida ne’e maka kontinua estraga”, haktuir Duarte.

Tuir nia iha Konstituisaun RDTL, artigu 41-42 define klaru katak, iha liberdade ba imprensa no liberdade ba espresaun.

“Maibe ita nia Lei especifiku la iha hodi regula media, hau hanoin dalaruma ita sei hasoru problema fila fali, ita hotu tenki preokupa situasaun seguransa iha ita nia rai ne’e,” afirma Duarte.

Entretanto Deputadu bankada CNRT, Natalino dos Santos hateten, Rádio Maubere ne’ebe FRETILIN harii fo sai programa destrutivu liu no laiha karakter konstrutivu.

“Radio Maubere ne’ e ninia kritika maka la konstrutivu, destruitivu liu, ida ne’e hau sente triste tebe-tebes nudar ema FRETILIN nia oan, terus mos ba rai ida ne’e”, deklara Deputadu Natalino dos Santos.

Forum Haksesuk (FH), liu husi editorial mos kestiona konaba existensia Radio Maubere FM 99.9 ne’e hodi ható lian litik, "Radio Maubere FM 99.9: Atu Desenvolve ka kria instabilidade?" (FH, 07/06/2011)!

Fontes:
Jornal Nacional Diário (JND), edisaun Tersa-Feira (14/06/2011) pajs.1 e 15!

Besik Elisaun CNRT Hamanas Tenda iha Aileu no Fretilin iha Vikeke


Tempo Semanal, 06/06/2011

Elisaun jeral hahu hakbesik aan daudaun mai fali Timor Leste ho kompetisaun ba hamlaha poder sira hahu hamanas fali daudaun povu ninia kakutak no sukit povu nia fuan.

Partidu CNRT hala’o ninia konsolidadsaun iha distritu aileu hodi haberan lia promesas ukun mesak ne’ebe lanca ona husi Prezidenti partidu refere iha centru konvensaun Dili iha momentu balun liu ba.

Iha konsolidasaun refere CNRT sorte boot tan ba mosu afiliasaun husi simpatisantes ho apoiantes partidu sira seluk ba partidu lidera husi pm Xanana ne'e.

Deonisio Babo Sekretariu Jeral partidu CNRT dehan ninia partidu nia odamatan nakloke hela hodi simu ema ne’ebe maka hakarak atu hamutuk hadiah nasaun ne’e maibe husu atu sira entrega hikas sira nia kartaun ne’ebe simu ona husi partidu ida uluk ka entrega ba CNRT antes partidu refere foo fali kartaun CNRT ba ema hirak ne’ebe hakarak nakfilak aan ba CNRT.

Iha dsikursu vice Prezidenti Partidu CNRT, Vergilho Smith dehan partidu CNRT mosu atu liberta povu ai leva.

Iha parte seluk vice Prezidenti Partidu Fretilin foo tomada de pose ba estrutura joventude Fretilin iha Baha Harewain iha Distritu Vikeke.

Tuir Arsenio Bano katak ho estrutura ne’ebe iha maka servisu partidu Fretilin ninian iha nivel baze sei diak liu tan hodi hetaan apoiu liu tan husi kuadru sira iha nivel suku ninian, atu bele hakbesik aan liu tan ba militantes sira.

Tuir observador balun siik katak Fretilin ho CNRT maka sai hanesan partidu ne'ebe sei raut votus barak liu iha elisaun 2012 nune'e duni partidu rua ne'e maka sei hadau malu hodi kaer Governu. Iha fali sorin mosu mos rumores katak CNRT ho Fretilin sei tenta atu kazamentu iha governasaun mai ne'e maske dala barak ona lideransa partidu rua ne'e koko atu nega informasaun kona ba koligasaun ne'ebe karik mosu.