quinta-feira, 10 de março de 2011

KOMISAUN I “SALVA” JOSE LUIS HUSI SUSPENSAUN

.

JOSEFA PARADA – SUARA TIMOR LOROSAE – 10 marsu 2011

DILI - Komisaun I asuntu Etika no mandatu Parlamentu Nasional (PN) liu husi relatoriu pareser rekomenda ba plenaria hodi “salva” Vise Primeiru Ministru, Jose Luis Guterres, husi suspensaun, bainhira seidauk desizaun definitive husi tribunal.
Membru Komisaun I asuntu Etika no mandatu deputadu, Joaquim Amaral, hatete relatoriu pareser nebee Komisaun I rekomenda ho nia konteudu atu labele fo suspensaun ba Vise PM Jose Luis Gusterres. Rekomendasaun nee hanesan apresiasaun ba desizaun suspende nebe sei deside liu husi sesaun plenaria. “Maibe seidauk bele debate rekomenasaun nee iha plenaria, no sei adia ba primeira semana fulan Abril mai,” hatete Joaquim ba jornalista iha uma fukun PN, Tersa (8/3).

Deputadu Joaqium esplika, komisaun I foti desizaun ba dokumetnus sira nee ho rekomendasaun ba plenaria la bele suspende Vice PM, Jose Luis, durante seiduak iha desizaun definitivu husi tribunal Distrital Dili.

“Nee maka konteudu fundamentu pareser nebee Komisaun I rekomenda, maibe ida nee mos laos desizaun final husi Komisaun nian. Komisaun halo servisu tekniku no rekomenda ba plenaria no liu husi sesaun plenaria hanesan orgaun nebee aas maka sei foti desizaun politika hodi dehan suspende ka lae,” tenik deputadu Joaquim.

Deputadu Fretilin nee komenta Komisaun I la bele suspende Vise PM nee hodi hein desizuan definitivu husi tribunal kona ba pena prizaun. Tuir Konstituisaun hatete kuandu pena prizaun tinan 2 ba leten, otomatikamente suspensaun bele efetivu. “Maibe hanesan hau dehan plenaria mak orgaun politiku bele foti desizaun kontrariu, tan ba demokrasia nee maka sei lao iha plenaria,” akresenta deputadu Joaquim.

Nunee mos Sekretaria Meja PN, deputada Maria Terezinha Viegas, hatete iha relatoriu pareser nee haree ba karta ho dokumentus nebee tama no baixa ba Komisaun I. Karta nee husi Prokuradora Jeral Republika, ho Primeiru Ministru nebee entrega ba PN iha Setembru 2010. Maibe tan ba karta sira nee konfidensial no haruka ba Prezidenti Lasama la prosesa.

Deputada Terezinha Viegas akresenta mos iha loron 2 Marsu liu ba Vice PM, Jose Luis ba tribunal hodi atende pedidu tribunal nia tuir alegasaun tribunal nian, maibe iha tribunal juiz sira husu konaba karta suspensaun husi PN. Ho nunee tribunal mos haruka karta ba PN hodi husu suspensaun ba Vise PM Jose Luis.

Nia hatutan iha relatoriu pareser Komisaun I halo rezumu hodi haree ba tempu Vice PM ba hatan fali iha tribunal sei kleur, dokumentu balun maka deputadus sira seidauk hetan no sei distribui ba deputadus sira estuda. “Tan ba nee, fo tempu ba deputadu sira hodi apresia karta husi Prokuradora Jeral Repub lika, maka foin halo andamentu ba diskusaun. Maibe laos PN lakohi halo debate, deputadu sira hakarak justisa nee tenke tau iha fatin no knar deputaduds sira maka halo lei,” salienta deputada Terezinha Viegas.

Fatin hanesan membru PN Bankada CNRT, Natalino dos Santos, hatete PN iha nian knaar atu bele hasai Vise Primeiru Ministru, Jose Luis Guterres nia imunidade, maibe depende ba intrepretasaun.

Iha relatoriu Komisaun I PN nian ho pareser laiha suspensaun ou la autoriza Vice PM, Jose Luis. “Maibe ida nee la signifika katak Komisaun i nia relatoru atu taka dalan labele hasai imunidade. Tanba julgamentu sei adia ba 11 Abril mai, bankada hotu husu suspende provizoriumente diskusaun hodi fo tempu ba membrus governu halao nia servisu,” deklara deputadu Natalino.

Agora dadaun tenik Natalino, Vice PM asumi hela kargu PM Interinu, no mos deputadu husi AMP mos husu adia tan ba ema hotu sempre respeitu ou menjunjung asas praduga tak bersalah, tan ba kazu nee foin maka prosesu akuzasaun.

PN katak Natalino sei diskuti fali iha loron 1 to 2 Abril mai nee hodi bele autoriza Vise PM ba tuir prosesu julgamentu. Maibe koalia konaba suspensaun laos knaar PN nian, maibe knar PM, Xanana Gusmao nian.

Parte seluk, Juiz Prezidenti, Joao Ribeiro, liu husi prosesu Julgamentu, deklara adiamentu prosesu julgamentu ba Vise PM, Jose Luis Guterres, tan ba Parlamentu Nasional (PN) seiduak hasai nia imunidade. arm/pri

Partidu FRETILIN (Rekonstrusaun) sei lori Dosente UNTL ba Tribunal

Quarta-feira, 9 de Março de 2011



Dili. Aileba Lian (AL), Partidu FRETILIN (Rekonstrusaun) sei lori doesente UNTL Matias Guilherme ba Tribunal, haktuir membru Fretilin (Rekonstrusaun) ba Timor Post, edisaun Quinta-Feira (10/03/2011), haktuir Hercio Campos iha ninia knar fatin. Tenik tan Hercio Campos, Presidente CCI Dili, "dosente ida la hatene saida maka Prejunsaun ba Inocencia ba ema ida nian, hatene julga arbiru deit", defende Hercio Campos.

Iha mos Timor Post, Ricardo Nheu, nudar fundador ba Partidu Fretilin (Rekonstrusaun) katak "sei hamutuk ho fundadores sira seluk, lori dosente ne'e ba Tribunal, tamba nia akuza arbiru deit (idem)".

Dosente nudar ema intelektual ne'e subar an iha Universidade nia okus hodi defende interese partidu politiku, liliu ba interese Partidu Fretilin (Revolucionariu). Iha konceitu Universidade maka Unir-as-Versoens, buka akumula versaoens hotu-hotu, husi perspektiva hotu-hotu. Wainhira dosente ida maka defende fali interese grupos ida nian, ninia idionidade moral intelektual ne'e publiku kestiona makas!

Segunda-feira, 7 de Março de 2011


GFM nakfilak ba Partidu FRETILIN, muda naran husi Revolucionariu ba Rekonstrusaun

Dili. Grupu Fretilin Mudansas (GFM) sei nakfilak ba Partidu Fretilin, maibe muda maka naran deit, ninia diferensa maka mudansas husi Revolucionariu ba Rekonstrusaun, haktuir koordenador GFM, Vicente Maubocy cita Jornal Nacional Diario (JND) no Timor Posta (TP) ba edisaun tersa-feira (08/03/2011).

Ne'e reflekte ba dinamika politika ne'ebe existe iha Timor-Leste, GFM resiste kontra lidernasa Mari Alkatiri iha ninia governasaun to'o kongresu iha fulan Maio tinan 2006, ikus mai sira suporta CNR(rekonstrusaun)T, Kay Rala Xanana Gusmao nian iha eleisaun lejislativa 2007 no Presidencial apoio Horta 2007.

GFM decide hamrik mesak hodi avansa hanesan forsa politika ida, no ninia kontribuisaun importante ba debate politika iha tinan 2012, tamba sei altera konfigurasaun no komposisaun politika iha eleisaun 2012. Eleitorado partidu Fretilin sei ba hili ba partidus rua ho naran hanesan Fretilin (Revolucionariu) no Fretilin (Rekonstrusaun)!

Domingo, 6 de Março de 2011


Mari Alkatiri kandidatu ba PR 2012

Jakarta, Aileba Lian (AL). Mari Alkatiri, Sekretariu Jeral Partidu Fretilin, prontu kandidatu ba Presidente Republika (PR) iha tinan 2012. Haktuir lia hirak wainhira halao encontro ho lideransa Partidu Kesejahteraan Sosial (PKS) iha markas PKS nian, Jakarta, Indonesia.

Kadeira PR nudar tentativa ba dala ikus ba Mari Alkatiri molok atu pencium husi politika?

Bele mos ida maka ne'e, importante iha Nasaun Timor-Leste, cidadaun hotu-hotu iha ninia direitu ba kandidatu ba kargu saida deit no tur iha fatin nebe deit.

Maibe lideransa katuas sira mos tenke aten bot wainhira lakon ho labarik kiik sira, se nu kasu akontese.

Maske eleisaun PR sei hela tinan ida, maibe bursa capres ka kandidatu ba PR mosu naran-naran hanesan tuir mai ne'e: Ramos Horta hakarak rekandidatura, Abilio Araujo hakarak kandidatu, Manuel Tilman mos, Lasama atual Presidente Parlamentu Nasional mos hanesan.

Hein deit katak sira hotu kontribui ba debate no kampane positivu, ne'e sai nudar aktus edukativu ba povu!

quarta-feira, 9 de março de 2011

TL RECRUT MORE TROOPS, F-FDTL JOINT EXERCISE WITH USA MARINES

Tuesday, 8 March 2011


Tempo Semanal-Dili, 08.03.2011

EastTimor Defense Secretary DR. Julio Tomas Pinto has informed Tempo Semanal that there will be a joint exercise between the Timorese army and United State Marine in East Timor in early of Abril this year.

Julio said it's a great opportunity for the new Timorese professional armed forces to US marines experience.

The United state of America support to the East Timor Defense Force mainly focusing on the human capacity building such as send some F-FDTL member to be part of IMET program, work experience with F-FDTL engineers.

But DR. Pinto hopes the United State could help to fund some of the infrastructures for east Timor Defense force. He wish the USA could help to build a new navy based in south cost of the country which going to be use as a base for Timorese patrol boat to control it's southern cost and as a base for a joint exercise for F-FDTL, USA Marines and Australian Defense Force.

According to the planned this year joint training the US Marines will going to have exercise with the East Timor's F-FDTL Navy Component.




F-FDTL Marines component now a days have four patrol boats. Two second hand donated by Portugal in 2002 and two others boat bought from china after the Timorese Government not happy with some conditions came with with the Australian Pacific patrol boat program.

China the only donor is willing to funds East Timor Defense Force huge infrastructures such as East Timor Defense Force head quarter and Ministry of Defense building in dili as well as building one hundred houses for East Timor army in Metinaro compare to huge amount of funding from Australia and others wasting on Human resources.

F-FDTL transformed into the East Timor national arms forces from a guerilla forces namely Falintil in 2001.

A high rank East Timor Defense Force told Tempo Semanal this week that they need some support conditions to build a modern army forces. "We need to build a small but strong and modern army forces for East Timor," Said the F-FDTL officer who asked Tempo Semanal not to publish his name. (TS).

terça-feira, 8 de março de 2011

Nonok La Signifika Aseita (Resposta ida ba Interpretasaun publiko) Husi: Jose da Costa

Ikus-ikus ne’e ita akompanha intervensaun politiko nain sira nian iha parlamentu, apoiantes no militantes partidu politiko sira liu-liu opozisaun sira iha Facebook to’o ONG Nasional balun tu’ur lametin hasai liafuan oin-oin hodi akuza Governo AMP ho liafuan korupsaun, naoksaun, ect,  a’at liu tan to’o hasai liafuan nebe ofende membro governo balun hanesan liafuan Autonomista, oportunista no seluk-seluk tan. Tuir hau nia opiniaun ne’e parte ida husi lalaok Demokrasia ita nia rai nian, tamba los duni katak ita hotu preokupa ba interese nasional, ita lakohi atu ema balun hodi sira nia interese privadu ka partidu nian hodi hariku matak sira nia a’an iha faze ukun rasik a’an ida ne’e. Hau sei lembra iha maluk ida (hau lakohi temi nia naran) iha Facebook hateten mai hau, “ema hotu iha direito atu espresa nia hanoin no opiniaun ba governante se-se deit, durante sira nia ukun”. Hau mos hatan ba nia katak opiniaun hirak ne’e importante naran katak labele joga agenda elite politiko balun nian. Tuir mai diskusaun sai manas liu no hasai liafuan sira oin-oin deit ona nebe lolos lamerese atu dehan (kompriende deit ona iha facebook nooooo…), ikus mai hodi liafuan badak hau dehan “ita konkorda atu la konkorda malu”. Issue hirak ne’e mos laos deit ona iha Facebok, maibe lori sai tiha kedas ba publiko liu husi jornal no iha diskusaun sira. Maluk balun mos komesa hakerek ona sira nia opinuan ka pontu de vista konaba issue hirak ne’e iha media no iha internet (Blogspot balun). Maibe ema hirak nebe temin nia naran (membro Governo sira balun) nebe sai alvo ba kritika hirak ne’e la sente ofende, liu-liu maun Bo’ot Xanana nebe nudar mos PM no ema resistensia ida la liga issue hirak ne’e. Sira hola pozisaun nonok alias cuek habis. Maibe atu oinsa ba mos ne’e interesente atu nudar publiko no povo babain bele akompanha no sani tuir saida mak akontese. Interesante tamba issue hirak ne’e iha parte ida bele refleta historia, maibe mos iha parte seluk bele refleta ba pozisaun politika. Pergunta mak ne’e tamba sa nonok deit?
Dala ida tan publiko mos akompanha  informasaun interesante ida nebe fo sai husi Organizasaun Juventude  Partidu Fretilin (OJT) liu husi conferensia Pers iha iha Delta, konaba rekaman nebee ema inventa PM IV Governo Konstitusional Sr. Kayrala Xanana Gusmão nia lian nebe kuase domina iha Dili laran no mos iha Distritu iha mobile canggih sira. Tuir sira (OJT) katak sira defende maun bo’ot  Xanana Gusmão nudar ema resistensia ida, hodi akuze ema hirak nebe inventa ne’e nudar ema nebe falta respeito ba ema resistensia, tamba ida ne’e sira husu ba PNTL atu identifika no kaptura ema hirak nebe halo hahalok ida ne’e. Maibe depois hare ba mai katak dala ida tan maun bo’ot Xanana laliga (cuek habis) ba ida ne’e, entaun laiha ema ida mak foti asuntu ida ne’e ba debate. To’o iha ne’e hamosu pergunta bo’ot ida tan. Tamba sa mak maun bo’ot Xanana  nonok deit alias cuek? Será que maun bo’ot Xanana aseita ho ida ne’e?


Interese Politika vs Maturidade Politika

Partidu politiko ida hamri’ik la ses husi interese politika. Atu hetan interese hirak ne’e, bele liu husi dalan no pratika oin-oin. Bele liu husi dalan legal ou mos illegal (Inpresta deit linguazen politiko Fretilin nian hasoru AMP hodi dehan Inkonstitusional), bele liu husi edukasaun politika ou bele liu husi agitasaun propaganda no sst. Hahalok no maneira hirak hanesan ne’e akontese iha pratika politika iha ita nia rai nian. Impresta Dom Basilio do Nascimento, Pr nia liafuan karik dehan “Partidu politiko sira mak organizasaun ida nebe atu hetan poder, atu mentém iha poder, atu exerse poder. Partido politiko nebe existe atu halo karidade ne’e vocação sala e politiko sira nebe dehan katak laiha tentasaun de poder ne’e mesak bosok ten ou hili dalan sala” (Intervensaun iha segundu konferensia partidu CNRT iha Hotel Arbiru, 24 de Abril 2009). Afirmasaun ida ne’e lori hau to’o iha pontu ida nebe hau temke dehan duni katak, hahalok no liafuan sira nebe nudar adverzario politiko ida halo, ne’e tentativo nebe lori ema atu hetan sira nia interese ka poder. Hau mos kompriende tamba sa mak nudar militantes ka simpatizantes sira tenke tebe rai ba nia lider partidu sira hodi organiza asaun oin-oin (bele halo karik agitasaun propaganda) ne’e hotu tamba satisfasaun de interese, nune’e sai lolos deit ona ho lifuan ida dehan “Objectivo lider sira nian mak manan ukun, militante sira nian mak satisfasaun de interese pesoal” (Intervensaun Amo Bispo Basilio iha Konferensia CNRT nian iha Hotel Arbiru, 24 de Abril 2009).
Tamba sa mak maun Xanana la reazem hasoru Issue inventa lian ka rekaman sira iha mobile ne’e? Hau nia resposta mak ne’e, katak la reazen porque ne’e agitasaun propaganda baratu nebe halo ka organiza husi adversario politiko sira. Simplesmente hau bele dehan diak liu nonok, duke sai sensitivo hanesan lider politiko balun hatudu ona iha Facebok, biar labarik ida mak hato’o kritika oan ruma mos halo kedas defeza de Honra (inpresta regimento parlamentu nian) hodi halo kontra de atake to’o labarik ne’e hakruuk. Hau bele imajina katak ne’e mak attitude, maneira kada lider ida nian. Hau hanoin ne’e mos indikasaun ida katak Maun Bo’ot Xanana hatudu ona ba ita oinsa nia hatudu nia maturidade politika. Ita hotu bele akompanha durante debate orsamentu Geral (OGE) hahu husi primeiro Apresentasaun husi Orsamentu Ratifikativo iha 2007 to’o OGR 2011 nian foin dadauk. Ita hotu bele akompanha laos deit dinamika demokrasia nebe buras, maibe mos dinamika trata malun nian iha parlamentu. Liafuan oin-oin nebe mai husi opozisaun sira, balun ho mamar maibe sadik, balun fali hateten deit mak Traidor no oportunista nakonu iha AMP, balun mos halo atakasaun ba Personalidade maun bo’ot Xanana nian, no buat-buat oin deit mak publiko akompanha.
Biar nune’e maun bo’ot Xanan ho nia charisma no esperiensia lideransa durante tinan 20 resin, hatan ho pasensia no rona saida mak opozisaun sira hato’o. Maun bo’ot Xanana nia liafuan mak ne’e “Ktitika malun ne’e buat normal tebes iha ambiente demokrasia laran, so que labele lori to’o ba iha ema nia personalidade”. Ne’e hatudu katak lider resistensia nebe ho esperiensia iha lideransa hatudu nia fuan bo’ot hodi rona no simu kritika hotu-hotu maski balun abusivo oitoan. Lideransa ida nune’e, importante tebes atu ita hare no lao tuir, basa tempu ohin loron iha demokrasia ida hanesan ita nian, ita bele iha interese ba, ita bele halo propaganda oin-oin, maibe importante mak hatudu ita nia lideransa ida nebe hatene hakuak ema hotu no bele simu opiniaun hotu nebe ho intensaun atu hadia nasaun doben ida ne’e.

Konklusaun

Iha sosiedade Timor Leste, liu-liu ema hirak nebe hela karik iha fatin sira izoladu ou karik ladun akompanha iha prosesu luta ba ukun rasik a’an nian, ou liu tan ida ne’e nunka akompanha lideransa maun bo’ot Xanana nian iha tempu hirak ba kotuk, nia labele kompriende duni saida mak maun bo’ot Xanana halo no implementa durante iha nia lideransa. Ema balun mos hanoin katak ho deit lianguazen politika konaba korupasaun, oportunista ka otonomista, inventa lian iha rekaman sira hodi espalha, ne’e hamihis ona popularidade Xanana nian iha palku politika, maibe totalmente la’e e pelu kontrario. Tamba maun bo’ot Xanana hatene hatuur a’an ho lolos kedas no persiza hatan ka fo importansia ba buat hirak nebe merese atu hatan. Publiko bele kestiona konaba jestu hirak ne’e, opozisaun bele kontinua halo agitasaun propaganda nune’e, maibe ikus liu mak ne’e, katak nonok deit no lakohi tau ba kestaun ba debate tamba konsidera nudar pratika no agitasaun baratu. Dala ida tan nonok la signifika aseita. Nonok tamba hakarak hatudu maturidade politika ba publiko no liu-liu ba opozisaun sira. Nonok tamba konfia ba povo iha rai ida ne’e katak, sira matenek tebes atu interpreta buat nebe los no buat nebe sala. Nonok tamba hatene katak povo ida ne’e sei la monu ba tentasaun hirak nebe konsidera baratu tebes iha ambiente demokrasia ida nia laran. Nonok mos atu fo oportunidade ba opozisaun sira atu kontinua buka maneira para hasai strategia no energia oin-oin hodi lansa agitasaun sira seluk tan hodi ikus mai hakoi a’an mesak ho propaganda hira nebe hamosu.
 
Hakerek nain nudar Vendedor Ikan iha Tasi ibun Lecidere – Dili.
Email address: namijenu_94@yahoo.com   
Tlp: + 670 736 4453 

Indonesia Apoia TL Tama ASEAN

08 de Março de 2011, 17:25
http://noticias.sapo.tl/tetum/info/artigo/1135228.html
 
 
Ministru Negósiu Estranjeiru, Zacarias da Costa, iha Jakarta, hahú hosi iha inisiu fulan Marsu, hodi partisipa iha Sorumutu Ministeriál Konjunta badala lima entre Timor -Leste ho Indonézia.

Tuir site husi Governu timorense durante sorumutu, ministru aprezenta karta ida hosi Prezidente Repúblika, Ramos-Horta, hodi hateten dala ida tan Timor-Leste nia hakarak tama iha ASEAN no hodi Governu no Povu Timor-Leste nia naran agradese ba Prezidente Indonézia nian, ne’ebé fó nafatin apoiu mai país ne’e, liu husi Prezidente Susilo Bambang Yudhoyono, no Ministru Negósiu Estranjeiru, Yodhoyno Marty Natalegawa ne’ebé hatudu ona iha okaziaun oin-oin.

Zacarias da Costa ko’alia ho Susilo Bambang Yudhoyono kona-ba progresu ne’ebé mak hetan ona iha relasaun bilaterál entre país rua ne’e,” liliu iha implementasaun ba medida sira ne’ebé rekomenda hosi Komisaun Verdade no Amizade, no nune’e mós progresu ne’ebé Komisaun Ministeriál Konjunta hetan ona, hanesan vontade hodi konklui prosesu demarkasaun fronteira terrestre nian durante tinan 2011, no kompleta pasájen fronteira nian.”, iha tempu hanesan Ministru Zacarias, mós transmiti intensaun Primeiru-Ministru hodi atu hala’o sorumutu bilaterál ida, durante fulan Marsu nia laran, fó sai site Governu timorense nian.

Prezidenta Indonézia mós haksolok bainhira simu delegasaun Timor-Leste nian iha Sorumutu Ministeriál Konjunta badala lima nian ne’ebe’ mak simboliza interese Indonezia nian atu dezenvolve relasaun di’ak ho Timor-Leste no dezenvolve kontaktu hotu-hotu ne’ebé mak presiza hodi hetan apoiu Estadu –membrus ASEAN nian sira seluk ba admisaun Timor-Leste iha organizasaun ne’e”.

“Repúblika indonézia sei haka’as an tomak atu realiza mehi Timor-Leste nian: hodi sai nu’udar membru ASEAN nian durante prezidénsia Indonézia ba organizasaun ne’e” Deklara Prezidente Repúblika Indonézia, Susilo Bambang Yudhoyono.

SAPO TL ho Governu Timor-Leste

Membru Deputadu Tenki Kumpri Oras Servisu Tuir Rejime Internu

Sesta, 04 Marsu 2011 - 16:36:49 OTL

Posting Husi : Josefa Parada
Kategoria : Notisias Online - Le'e dala : 31 Ona.


DILI_Reprezentante povu ne’ebe tur iha uma fukun Parlamentu Nasional (PN), tenki hatudu hahalok neon badinas no sai exemplu diak, kumpri oras servisu tuir rejime internu PN ne’ebe deputadu sira aprova tiha ona katak.

Lia hirak ne’e hato’o husi Diretur Judicial System Monitoring Programe (JSMP) Luis de Oliveira Sampaio ba jornalista sira iha edifisu JSMP Colmera loron hirak liu ba.

Tuir Luis, bazeia ba monitorizasaun ne’ebe mak sira halo iha PN hatudu katak deputadu barak mak la kumpri oras servisu, neduni sira rekomenda ba deputadu sira iha uma fukun PN atu kumpri oras servisu nian tuir rejime internu PN nian.   

“Ami rekomenda ba deputadu sira katak, persiza kumpri oras tama no sai servisu nian tuir rejime internu PN nian ne’ebe deputadu sira rasik aprova atu hasae produtividade servisu lejislativu nian,” tenik nia.
Iha fatin hanesan Prezidenti Komisaun A Fernanda Borges rekonhese faltas deputadu akontese duni iha rai iha pratika regra lei no buat hotu.  

“Kona ba faltas deputadus ida ne’e persiza iha ita nia rai ne’e tau iha pratikas regras lei no buat hotu ne’ebe ita halo ona persiza tau iha pratikas ne’e kultura ida ne’ebe ita hotu persiza hahu husi ami deputadu sira, atu nune’e nasaun bele lao diak liu tan no espetativa ita bo’ot sira nia kona ba ami nia servisu be’e diak liu,”katak Borges.

Entertantu Vise Prezidenti Parlamentu Nasional (PN) Maria Paixao afirma, se mak falta partidu tenki hases nia hodi tau fali ema seluk ida para hodi halao diak servisu ba oin, ne’e realidade partidu nia ne’ebe atravesa neduni se iha partidu ida mak indisiplinadu ida ne’e razoavel.

“Hau rasik hanesan Vise Prezidenti PN ne’ebe ita bo’ot sira hare’e rasik kaundu deputadus ruma hau bolu atensaun, hau dehan ba sira katak, sansaun ne’ebe hau fo ba imi mak hau ba iha media no hau temi ita bo’ot sira nia naran dehan ida ne’e falta kleur ona la mai, la iha justifikasaun de faltas,” komenta Paixao.
Nia hatutan, hanesan politikus, nia rasik la fo sansaun ba sira, maibe nia sei publika naran hirak nebe falta iha media, atu nune;e ema hotu bele hatene, saida maka imi halo iha partidu laran. Natalia Moniz

Lider Parpol Kandidata A’an ba PR, Lei Fo Dalan

Segunda, 07 Marsu 2011 - 15:54:34 OTL

Posting Husi : Josefa Parada
Kategoria : Notisias Online - Le'e dala : 70 Ona.


DILI- Timor Leste (TL) la kleur tan hahu halao elisaun jeral ba Presidente Republika (PR). Maske sei hela tan tinan ida, publiku mos komesa sasik figura nebe merese atu sai Presidente Republika iha Futuru. Representante iha Uma Fukun Parlamentu Nasional (PN) hateten ema hot-hotu iha dereitu kandidata a’an ba PR tanba lei fo dalan.
Deputadu Arao Noe de Jesus C. Amaral hateten dereitu sidadaun ida-ida, tuir konstituisaun katak defini klaru  Timor oan hotu iha dereitu atu bele kandidatu ba jabatan saida deit. Nebe kuantu priense kriteria ne’e katak Arao ejiji iha konstituisaun minimu tinan 35.

“ Hau hanoin Presidente Parlamentu Nasional Fernando La Sama sidadaun hanesan TL ida. Nia mos bele kandidata a’an ba iha PR, nia kapasidade mos iha, intelektualmente iha no idade mos kumpri ona no mos nia lider rejistensia ida. Hau hanoin bele kandidata a’an no iha konstituisaun mos fo libre katak hot-hotu iha dereitu atu kandidata a’an ba PR,” tenik Arao ba STL iha Uma Fukun parlamentu Nasional, Segunda (7/3).
Nia esklarese katak sei maka atu determina, hare deit iha eliesaun mai ne’e sei maka menan no sei maka lakon no eleitu hanesan PR mais kanddidatu hot-hotu.

Domingos Canosa C. Mesquita husi  Bankada Partidu Unidade nasional (PUN)  afirma katak ema hot-hotu iha dereitu atu kandidata a’an nudar PR. Tuir Domingos katak nia hanesan lider partidu ida iha duni merese para atu bele kandidata a’an PR ba iha eleisaun.

“ Ida ne’e hanesan dereitu ida ema hot-hotu iha dereitu hanesan para kandidata, li-liu nia mos mai husi partidu bo’ot katak nia mos merese duni atu tuir eleisaun atu kandidata ba PR,” dehan Domingos.
Parte seluk Presidente Partidu Demokratiku (PD), Fernando La Sama de Araujo afirma nia parte sei kandidata a’an ba PR iha eleisaun 2012, bainhira hakarak servi rai ne’e.
“ Atu servi rai ne’e, hakarak kandidata a’an ba Presidente RDTLiha eleisaun jeral,” katak Lasama. Jaime do Rosario