segunda-feira, 17 de outubro de 2011

“Governu AMP Foun, Sei Halo Estrada Foun, Laos taka Kuak”


Segunda, 17 Outubru 2011

Governu liu husi Ministeriu Infraestrutura (MI) Propoin orsamentu ba estrada foun iha orsamentu Jeral estadu (OJE) ba tinan 2012 tamba governu lakohi ona taka estrada kuak iha tinan 2012 mai, maibe sei hadia estada foun iha territorio tomak.

“Ami agora hare  hela no estudu lao hotu ona katak karik bele iha tinan 2012 neé ita hadia total Estrada iha Timor laran para kuak labele akontese tan,” Sekretariu Estadu Obras Publiku (SEOP), Domingos Kairo ba jornalista sira iha uma fukun Parlamentu Nasional, iha semana kotuk.
 
Antes ne, Primeiro Ministro Xanana Gusmao fo atensaun ona ba infraestrutura atu labele halimar bebeik ho projecto nebe la garante estabilidade estrada , no halo riku ema balun deit. Tanba tuir Primeiro Ministro, tinan oin mai  ita tenki tau esforso ba hadia estrada tomak iha rai laran.

Tanba ne, sekretario Estado Domingos caeiro dehan,”Ami sei buka atu hadiak estrada sira ne dala ida deit para labele taka kuak bebeik.

Nia dehan, Rehabilitasaun neébe iha definisaunn total neébe hanesan deputadus sira kestiaona, rajaun tamba ita haree Estrada iha Dili laran neé durasaun liu ona prazo, neébe kuandu ita taka kuak konserteza ninia impaktu sei hakontese beibeik.
 
Tuir informasaun teknika, dalan iha Dili laran halo kedas iha tempo Portugues nia ukun, iha tempo Indonesia mesmo hadia, ladun ho kualidade diak hanesan ita hatene. Tanba ne mak sempre iha kuak kuando udan boot mai.

Tuir Primeiro Ministro iha okaziaun barak, Ministro infraestrutura la servisu maximu hodi hadia estrada sira ne, tanba ne mak orsamento mai sei mobiliza hotu ba hadia dala ida deit, no sei buka kompanhia nebe iha kualidade diak atu kaer.

Partidu CNRT Hametin Estrutura P-CNRT Iha Baze

Dili – Sekretáriu  Jeral  Partidu CNRT, Dioniso Babo hateten katak konsolisasaun nebe halao iha suko Hauba, sub-distrito Bobonaro halao ho intensaun atu hametin estrutura partidu nian iha suku Hauba tamba ema hotu iha suku ne’e mos fiar katak partidu CNRT sei lori nasaun ida ne’e ba oin.

Suku Hauba hanesan Suku ne’ebé bo’ot tebes iha Distritu Bobonaro nebe maioria populasaun pretende fo apoio tomak ba Partidu CNRT. Tanba ne vizita ida ne’e hanesan vizita rotina atu hametin liu tan no habelar vizaun Partidu CNRT nian atu nune’e bele asegura Vitória iha eleisaun jeral 2012.

“Kuaze maioria komunidade sira iha ne’ebá mesak Partidu CNRT nian deit, desde uluk kedas to ohin loron, nebe fo referensia liu ba partidu ho lideransa partidu ne’ebé lidera husi maun bo’ot Kay Rala Xanana Gusmão, ne’be lori prosesu ne’e husi kedas uluk to’o agora” dehan Sekretáriu Jeral Partidu CNRT,  Dionisio Babo iha Suku Hauba sub-disritu Bobonaro Distritu Bobonaro, sábado (15/10/11)

Sekretáriu Jeral ne’e mos haktuir tan katak "tanba ne’e mak ita tennki fo konfiansa boot tebes ba lideransa partidu CNRT no ita hamutuk ho partidu ne’e bele halo dezenvolvimentu liu-liu reforma ne’ebé  halo ona durante tinan hira nia laran. Dionisio Babo hatutan tan katak "ita hatene katak ita sai hosi susar boot ida iha iha 2006 nia laran, no maun Boot Xanana Gusmao konsegue lori duni prosesu ne to ohin loron, tanba ne so nia iha partido CNRT nia mahon okos mak bele fo naroman ba nasaun ida ne".

Durante tinan 4 nia laran, desde maun boot Xanana prezide AMP ita moris diak tebes-tebes no iha estabilidade nia laran. Hamutuk ho maun Xanana Gusmao ita halo progresu iha dezenvolvimentu, liu-liu iha halo reforma oin oin ba instituisaun estado nian no lori mos estabelidade hodi hadia povu nia moris.

Ami espera katak sei ita presiza tan halo reforma liu-liu ho planu estretejia dezenvolvimentu nasional ne’ebé mak ita nia Primeiru Ministru rasik mai iha fatin ne’e hodi fo hodi prepara dezenvolvimento ba tinan 20 oin mai. Ita tenki fo fiar nafatin ba ita nia maun bo’ot hodi tinan 5 oin mai ita sei transforma Timor leste hanesan país modernu ida iha mundu, tenik Dionisio Babo.

Partidu Fretilin ho PUN Afilia ba Partidu CNRT

Dili-Partidu Fretilin ho Partidu Unidade Nasional (PUN) ihas uko Hauba,  sub-distrito Bobonaro, distrito Maliana halo afiliasaun ba partidu CNRT tanba haree ba figura Maun bo’ot Kay Rala Xanana Gusmão no politika partidu CNRT nian ne’ebé diak hodi tau liu perioridade ba Veteranu no Ferik ho katuas sira no mos hakuak ba ema hotu.

Tuir Eis koordenador Partidu Unidade Nasional (PUN), Alberto da Cruz hateten katak ohin loron hau deklara ba públiku katak hau ho hau nian membru tomak husi partidu Unidade Nasional iha Distritu Bobonaro liu-liu Hauba hodi afilia ba Partidu CNRT tamba haree ba figura maun bo’ot Xanana nian.

“Ohin hau ho hau nian membru tomak deklara ba públiku katak hau ho Membru Partidu Unidade Nasional tomak iha Huaba  hodi fila fali ba partidu CNRT hodi hamutuk ho Maun bo’ot Xanana atu bele lori nasaun no povu ida ne’e ba oin” dehan Alberto hafoin  halo deklarasaun hodi afilia ba partidu CNRT iha Hauba Sábadu (16/10) .

Iha fatin seluk hanesan koordenador Partidu Fretilin,  Antonio de Jesus hateten katak "hau iha Fretilin  hahú iha 2001 mai to’o ohin loron maibe ohin hau sai husi Fretilin hodi ba Partidu CNRT tanba ema ne’ebé lidera partidu Fretilin mak la diak".

“Ohin hau hakarak deklara ba públiku katak hahú ohin loron hau deklara katak hau fila ba partidu CNRT tamba iha nia programa ne’ebé diak hodi hamutuk ho Maun boot Xanana atu nune’e  bele haree ba povu ida ne’ebé sei moris iha kiak no mukit nian laran” dehan Antonio de Jesus hafoin halo afiliasaun ba Partidu CNRT iha Hauba Sabadu (16/10) kotuk liu-ba.

Nia mos informa tan katak ohin" hau sai husi Fretilin ida ne’e hanesan Partidu Polítiku maibe Fretilin ida ne’ebé uluk sei nafatin iha hau nian fuan tamba Fretilin uluk hanesan sagradu ida ne’e duni hau sei tau nafatin iha hau nian fuan".

Nia hatutan tan katak "hau sai hosi Fretilin ida agora ne tanba ema balun maka uza hodi hadau kadeira ba sira nia interesse no la defende povo kik nebe mukit nia moris".

Partidu CNRT Seidauk Iha Kandidatu ba Prezidente Republika

Hauba – Sekretario Geral Partido CNRT, Dionisio Babo hateten katak Partidu CNRT nia  pozisaun konaba kandidatu prezidente iha tinan oin mai ami sei desidi iha fulan Janeiru 2012.

"Ema barak hanoin katak Partidu CNRT iha nia preferénsia ona tanba agora faktu hatudu katak kuase 70% to’o 80% estrutura Partidu CNRT nian mesak ema veteranu hotu deit, maibe hau hanoin ita lalika ansie  lai konaba kandidatura prezidente ba eleisaun 2012 nian tamba ami sei tur hamutuk hodi desidi sé mak atu kandidatu ba Prezidente Repúblika, tenik Babo Iha Suku Hauba, Sub-Distritu Bobonaru, Distritu Bobonaru,Sábado (15/10/11).

Iha fulan Janeiro 2012,  Partido CNRT deside atu atu kandidata sira nia ema ba prezidente, ida sei liu hosi konferensia nasional no desidi. Dioinsio Babo mos haktuir  tan katak ami sei halo konferénsia nasional ida iha Dili no lideransa Partidu CNRT  iha distritu hotu tun hodi desidi sé los mak atu sai kandidatu ba Prezidente.

Mesmo ke to agora ema barak hanoin katak partido kandidata ema ruma hosi resistensia, maibe formalmente partido so foti decizaun iha fulan hirak tuir mai. Tuir ema barak nia hanoin CNRT nia decizaun se fo impaktu makaas, tanba partido boot ne nia influensia makaas tebes iha baze.

quinta-feira, 13 de outubro de 2011

CIJTL: CNRT Hakarak Ukun Mesak Iha 2012

Written by Domingos Silva Thursday, 13 October 2011 13:37
CJITL Eleisaun, Partido Congressu Nasional de Reconstrução Timor Leste-CNRT sei la fahe tan kadeira ho Partido seluk iha 2012, ho preparasaun ne’ebe Partido CNRT halao ona durante ne’e, fiar metin ona katak CNRT sei manan maioria absoluta iha eleisaun jeral 2012.

 Tuir Pedro Da Costa husi Bankada CNRT hateten Partidu hotu-hotu iha ambisaun atu kaer ukun mesak iha 2012, nune’e mos partidu CNRT hakarak kaer ukun mesak iha 2012.

“Esperansa ami nian ba iha eleisaun Parlamentares,ami hanesan partidu no hanesan mos partidu sira seluk optimista, hanesan partidu hotu-hotu iha ambisaun, se la manan maioria entaun sai opozisau,  politika ne’ebe mak ami halo,maibe buat ne’e depende ba konferensia Distrital” hateten Pedro iha Parlamentu Nasional kuarta 12/10.

Nia hatutan katak Konfrensia Nasional ba CNRT sei fo sai opiniaun konaba ninia politika atu implementa elisaun rua hanesan, elisaun Presidensial no Parlamentares.

Sekretáriu-jerál CNRT fiar kata sei manan maioria absoluta iha lejislativa oin mai

13 de Outubro de 2011, 11:33
 
LUSA - Sekretáriu-jerál Conselho Nacional da Reconstrução de Timor-Leste (CNRT), Dionísio Babo, ohin foi sai ba Ajénsia Lusa ho konviksaun katak partidu ne´e sei manan iha eleisaun lejislativa iha tinan oin mai ho maioria absoluta.

"CNRT hakarak aposta iha eleisaun ne´e atu sai úniku partidu ne´ebé ema sei fó votus barak liu, ida ne´e ha´u fiar, por sentu 99, mak CNRT sei manan ba eleisaun nó tanba há´u iha konfiansa maka´as iha kondisaun ne´ebé CNRT halibur to´o ohin loron", afirma ba Ajénsia Lusa Dionísio Babo.

Tuir sekretáriu-jerál husi CNRT,"partidu sei manan maioria absoluta" ba iha lejislativa tinan 2012. Se karik partidu ne´e la konsege buat ne´ebé"projeta", Dionísio Babo dehan katak sei avansa ba iha segundu senáriu nó sei "serbisu hamutuk ho partidu sira seluk".

"Se CNRT la konsege buat ne´ebé mak ami projeta ona, ha´u hanoin m katak ami sei bele ba iha segundu senáriu nó atu serbisu hamutuk ho partidu sira seluk ne´ebé mak iha objetivu polítiku hanesan ho CNRT atu forma Governu ida", Nia hatutan.

Kestiona kona-ba posibilidade husi koligasaun ida ho FRETILIN, ohin iha opozisaun, Dionísio Babo dehan katak iha "polítika buat hotu bele akontese", maibé nia salienta katak molok momentu ne´e CNRT iha "preferénsia hodi serbisu hamutuk ho partidu sira seluk" ho sira ne´ebé mak nia serbisu hamutuk tiha ona.

Iha eleisaun lejislativa ba dala ikus nian, iha tinan 2007, Frente de Libertação do Timor-Leste Independente (FRETILIN) manan eskrutíniu, maibé CNRT, ne´ebé lidera husi Xanana Gusmão, mak ema fó fiar hodi forma Governu, hafoin sekuénsia koligasaun pós-eleitorál nian ne´ebé hetan maioria parlamentár ba iha asosiasaun polítika.

Dionísio Babo salienta tán katak, bele oinsa karik mós relasaun ba koligasaun CNRT sei sai seletivu liu tán.

"Ami sei sai seletivu liu tán tanba ami ho konsientes katak iha difikuldade barak ne´ebé ami atravesa daudaun, tanba iha krítika barak maske la iha hun iha área korrupsaun nian nó tanba ne´e iha futuru CNRT sei halo nia esforsu tomak hodi bele minimiza negativa sira ne´ebé konsekésias, tanba ema ne´ebé mak terus mak povu tanba ne´e mak ami serbisu daudaun atu haree to´o se katrik ami bele hadi´a sala sira ne´ebé iha", Nia esplika.

"Ha´u fiar metin tebes katak se CNRT mak manan iha eleisaun, liu liu ba eleisaun lejislativa, ami sei haka´as aan atu hadi´a erros sira ne´e nó sei mai kompozisaun ida husi Governu maibé aseitável, iha unidade nó bele sai estável", Nia dehan.

Eleisaun tinan 2012, mak determina Timor-oan ninia kbi’it hodi dezenvolve sira ninia futuru

13 de Outubro de 2011, 10:22
 
LUSA - Horseik, sekretáriu jerál husi partidu Conselho Nacional de Reconstrução de Timor-Leste (CNRT), Dionísio Babo, haktuir ba Ajénsia Lusa katak, eleisaun prezidensiál nó lejislativa ne’ebé sei hala’o iha tinan oin mai ne’e, mak sei determina kapasidade ká kbi’it husi timor-oan sira, atu dezenvolve sira ninia futuru.

“Timór hanesan nasaun independente ne’ebé mak sei dezenvolve rasik eleisaun ne’e, klaru duni katak ho ajuda husi komunidade internasionál sira, maibé ita sei hala’o eleisaun rua, ne’ebé organiza husi instituisaun Timor-Leste nian nó husi eleisaun hirak ne’e mak sei determina, karik povu iha kbi’it atu dezenvolve di’ak liu tan iha tempu oin mai ká la’e”, tenik Dionísio Babo.

Husu hodi fó hanoin hikas fali kona-ba problema ne’ebé akontese iha eleisaun uluk, mak sekeretáriu jerál husi partidu CNRT, ne’ebé lidera husi koligasaun governamentál hateten, hodi fi’ar katak eleisaun ne’ebé sei hala’o iha tinan oin ne’e “sei la akontese buat ida”.

“Ida ne’e hanesan teste ida ba Timór, atu fó sai ba mundu, katak iha tempu oin mai, Timór bele hala’o servisu mesak ká sei presiza nafatin tulun balun, atu dezenvolve ninia instituisaun, ne’ebé mak sei fragil liu”, fó sai Babo. Husu, karik partidu CNRT sente preokupa ho seguransa, iha eleisaun jerál tinan 2012 nian, mak Dionísio Babo hatan fali katak partidu CNRT “la preokupa liu”.

Tuir sekretáriu jerál, iha tinan tolu ikus ne’e, partidu CNRT hala’o ona kampaña, atu nune’e bele iha “estabilidade, bele iha rekonsiliasaun nasionál nó bele iha mós unidade nasionál”.

“Timor-oan barak mak sente kolen ona, ho konflitu nó sira hakarak atu iha tempu oin mai Timor-Leste bele sai hanesan nasaun estabilidade, nasaun dame ne’ebé laiha konflitu”.

Bainhira Lusa husu kona-ba Misaun Integrada ONU nian, iha Timor-Leste (UNMIT) ne’ebé sei remata iha tinan 2012 ninia rihan, mak Dionísio Babo hateten katak “to’o ona tempu, atu timor-oan rasik mak toma konta ba ninia uma nó ba ninia haan-fatin”.

“Maibé ida ne’e la siknifika katak, ami atu husik totalmente apoiu husi komunidade internasionál”, subliña Babo.

Tuir sekretáriu jerál partidu CNRT nian “di’ak tebes, bainhira komunidade internasionál kontinua hela nafatin iha Timór ho sira ninia gabinete balun, atu hodi fó tulun ba governu Timor-Leste, hodi prepara sira ninia buat ruma”.

Iha eleisaun lejislativa ikus ne’ebé hala’o iha tinan 2007, Frente Revolucionário do Timor-Leste Independente (FRETILIN) mak manan iha eleisaun ne’e, maibé konvida ká bolu fali partidu CNRT ne’ebé lidera husi Xanana Gusmão mak forma Governu Timór, bainhira halo koligasaun iha pós-eleitorál ne’ebé entrega maioria parlamentár ba asosiasaun polítika ne’e.

Lusa/fim